Królowe są tylko dwie - Marchewka z witaminą A

14-11-2015

Witamina A pomaga zachować zdrowy wygląd skóry i cery, a także dobry wzrok. Jest konieczna dla utrzymania w dobrym stanie nabłonka skóry i błon śluzowych. Stosowana jest także w leczeniu raka i profilaktyce nowotworowej.


Karoten jest substancją występującą w roślinach, z której organizm wytwarza witaminę A. Czysta witamina A (retinol, alseroftol) występuje w tłuszczach pochodzenia zwierzęcego. Najwięcej witaminy A zawierają wątroba wołowa i marchew.

W marchwi występuje przede karoten (do 25mg w 100g), witaminy z grupy B, witaminy E, K, PP, związki mineralne.
Najlepiej zażywać witaminą A w postaci karotenu, ponieważ organizm wytwarza z karotenoidów tylko tyle witaminy A, ile mu trzeba, jej przedawkowanie grozi jedynie osobom spożywającym bardzo dużo wątroby lub tłustych ryb.

Co robi witamina A w organizmie?

Witamina A reguluje czynność gruczołów płciowych. Niedobór jej może powodować kłopoty z menstruacją, a u mężczyzn - z płodnością. Przypisuje się jej także ważną rolę w profilaktyce antynowotworowej.
Przypomnijmy badania na zwierzętach. Jedna grupa myszy - z rakiem - dostawała witaminę A, grupa kontrolna - nie. Wszystkie myszy z grupy kontrolnej chorowały i ginęły na raka, a z otrzymującej akseroftol, czyli witaminę A - zaledwie kilka procent. W jednym z doświadczeń (bo prowadzono je wielokrotnie dla potwierdzenia) na 24 zarażone zwierzęta, otrzymujące witaminę A, tylko 4 ujawniły symptomy choroby nowotworowej.
Hamburski profesor, W. Dontewill, odkrył, że witamina A blokuje działalność benzopirenu (związku rakotwórczego z dymu tytoniowego), przekształcając go w substancje nieszkodliwe dla zdrowia>. Stwierdził też, że w krajach, w których jest wyraźny niedobór tej witaminy (Chiny, Indonezja), rak wątroby, jelit, bywa czterdzieści razy częśtsz

W Izraelu dr Aviva Palgi przez 28 lat badała na szczurach działanie witaminy A. W 1982 r. prowadziła swoje badania w Nowym Jorku w Harwardzkiej Szkole Medycznej. Karmiła szczury tym, czym przeważnie odżywiają się ludzie. Zwierzęta nieracjonalnie żywione zapadały na te same choroby, co i my, tzn. schorzenia serca, nowotwory, nadciśnienie i wrzody przewodu pokarmowego. Więc nie zmieniając im diety próbowała, który z jej składników może pomagać w odzyskiwaniu zdrowia lub nie dopuszczać do choroby. I oto - ku zdziwieniu wielu osób - tą najskuteczniejszą bronią okazała się witamina A oraz zmniejszenie spożywanego tłuszczu.

Badania potwierdzone w Izraelu nad odżywianiem się ludności dowiodły również, że lepszym zdrowiem cieszą się te osoby, które jadają dużo owoców i warzyw bogatych w karoteny.

Dr Palgi twierdzi też, że 5000 j.m. witaminy A dziennie, czyli norma - jest zupełnie wystarczająca dla zdrowia. Ale jeśli ktoś jest chory, ta ilość bywa za mała.


Witamina A wpływa na obniżenie poziomu cholesterolu we krwi, stąd tez pomaga sercu. W wielu powtarzanych doświadczeniach okazało się, że np. ryzyko nowotworów krtani jest dwa razy większe u osób, które dostarczały dziennie swojemu organizmowi tylko po 1700 j.m. tej witaminy, niż u tych, którzy otrzymywali normę (5000 j.m.). Naturalnie przez dłuższy czas.

Objawy braku witaminy A w organizmie

Do najczęściej spotykanych i najłatwiejszych do zaobserwowania należy “kurza ślepota". Wystarczy wejść z jasnego pomieszczenia do ciemnego i sprawdzić, jak długo trwa przyzwyczajanie się wzroku do widzenia w ciemności. Jeśli kilka sekund, to wszystko jest w porządku - mamy dość witaminy A. Jeśli dłużej, ponad 7-8 sek., to znaczy że mamy niedobory tej witaminy, a jeśli czas ten przedłuża się do kilkunastu sekund - trzeba szukać pomocy lekarza. Może zleci nam nie tylko odpowiednią dietę, ale i pigułki lub zastrzyki z akseroftolu.

Innym łatwym do zaobserwowania dowodem niedoboru witaminy A jest już wspomniana “gęsia skórka", poza tym światłowstręt, uczucie pieczenia pod powiekami itd. U dzieci objawami są też zahamowania wzrostu i rozwoju, bo i do tych procesów witamina A jest niezbędna.

Źródła witaminy A

Doskonałymi źródłami tej witaminy są: wątroba, żółtka jaj, owoce i jarzyny o żółtym i pomarańczowym zabarwieniu oraz ciemnozielone liście warzyw. Ponadto ekstrahuje się ją z wątroby ryb morskich - najbardziej skoncentrowanego źródła tego składnika.
Oto tabelka, która przedstawia zawartość witaminy A w niektórych produktach.

Produkt [100 g]

Witamina A

[j.m.]

Karoten

[j.m.]

Tran

60 000

Wątroba wołowa

15 000

Wątroba wieprzowa

5 000

Wątroba cielęca

4 000

Masło

2 000

Kiszka pasztetowa

2 000

Ser fermentowany tłusty

1 000

Nerki

1 000

Ser biały pełnotł.

800

Śmietana

700

Twaróg

130

Śledź

110

Mleko

90

Marchew

15 000

Natka pietruszki

13 000

Szczaw, jarzębina

po 13 000

Szpinak

10 000

Kapusta włoska

5 600

Rzeżucha

4 250

Sałata

3 200

Śliwki suszone

2 000

Dynia

1 600

Pomidory

850

Groch

800

Grzyby kurki

800

Brzoskwinie

750

Morele

700

Kapusta biała

630

Fasolka szparagowa, zielona

450

Śliwki świeże

370

Jeżyny

300

Groszek zielony

200



Przepisy na sok z marchwi:

Świeży sok wyciśnięty z marchwi pity na czczo ilości 1 szklanki przez 7-10 dni to lek przeciwko glistom ludzkim i owsikom.



Świeży sok z marchwi (przynajmniej po 1 szklance dziennie) powinni pić mężczyźni cierpiący na przerost gruczołu krokowego.



Sok z marchwi działa działa ogólnie wzmacniająco i trzeba go pić w wyczerpaniu psychicznym i fizycznym.



Kataplazm z marchwi na raka: świeżą oskrobaną marchew utrzyj na tarce; gdy ze zbytecznego soku ocieknie, ogrzej gęstą miazgę, przyłóż na owrzodzenie i okryj ciepłymi chustami. Kataplazm ten okazał się skutecznem na złe rakowate wrzody, łagodził bóle, zmniejszał ropienie i cuchnięcie. Trzeba go z rana i na noc zmieniać, wrzody wymywać ciepłą wodą" (przepis z Stanisława Breyera, "Nowy lekarz domowy", Kraków 1927 s. 150-151)



Świeży sok wyciśnięty z marchwi to stare i wypróbowane przez mamy lekarstwo stosowane przy zaburzeniach trawienia u niemowląt.


Literatura:

Towaroznawstwo produktów spożywczych, pod redakcją prof. dra Aleksandra Lempki, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1970


Czy wiesz, co jesz?, Irena Gumowska, Świat Książki, Warszawa 1996


Warzywa i owoce źródłem zdrowia, Zofia czerny, Jadwiga Kowalska, Janusz Łoś, Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, Warszawa 1962