Jonizator powietrza poprawi komfort Twojego życia
Jak działa jonizator powietrza i jakie ma ograniczenia?
Jonizatory powietrza mają wielu zwolenników i równie wielu sceptyków. Jedni chwalą je za wrażenie świeższego powietrza w domu, inni uważają, że to sprzęt bez większego znaczenia. W tym poradniku wyjaśniamy, jak działa jonizacja, co jonizator potrafi, czego nie potrafi i jak wybrać urządzenie, które nie stanie się źródłem nowego problemu, na przykład ozonu.
Na czym polega jonizacja powietrza
W jonizatorze wysokie napięcie trafia na cienkie elektrody, najczęściej w postaci igieł lub szczoteczek. Wokół nich powstają jony ujemne, czyli cząsteczki gazów obecnych w powietrzu z dodatkowym ładunkiem elektrycznym. Jony przyczepiają się do drobin kurzu, pyłu czy dymu unoszących się w pomieszczeniu i nadają im ładunek.
Naładowane cząstki łatwiej się ze sobą łączą, stają się cięższe i osiadają na podłodze, meblach, ścianach albo na płytce zbierającej, jeśli urządzenie ją ma. W strefie działania jonizatora w powietrzu może więc unosić się mniej drobin, ale zanieczyszczenia nie znikają. Leżą na powierzchniach, skąd trzeba je usunąć odkurzaczem i wilgotną ściereczką, a przy chodzeniu i sprzątaniu część z nich znów unosi się w powietrzu.
Gdy jonizator długo stoi w jednym miejscu, na pobliskiej ścianie lub zasłonie może pojawić się ciemniejszy nalot. To osiadające cząstki, a nie usterka urządzenia. Przykładowe modele znajdziesz w kategorii jonizatory powietrza.
Czego jonizator nie robi
Wokół jonizatorów narosło sporo obietnic: lepsze samopoczucie, spokojniejszy sen, lepsza koncentracja, mniej dolegliwości u alergików, astmatyków czy osób z migrenami. Takie twierdzenia nie mają mocnego potwierdzenia, dlatego nie traktujemy jonizatora jako urządzenia, które wpływa na zdrowie. Jeśli zmagasz się z alergią, astmą albo częstymi bólami głowy, o sposobach radzenia sobie z nimi porozmawiaj z lekarzem.
Jonizator nie usuwa też zapachów ani zanieczyszczeń gazowych, na przykład oparów z gotowania czy związków ulatniających się z nowych mebli i farb. Nie zastąpi wietrzenia ani regularnego sprzątania.
Jonizator a oczyszczacz powietrza z filtrem HEPA
To dwa różne sposoby radzenia sobie z kurzem w powietrzu.
- Jonizator sprawia, że cząstki opadają na powierzchnie w pomieszczeniu. Nie ma filtrów do wymiany, zwykle pracuje cicho i jest tani w utrzymaniu, ale zanieczyszczenia zostają w pokoju.
- Oczyszczacz z filtrem HEPA zasysa powietrze wentylatorem i przepuszcza je przez gęsty filtr, który zatrzymuje drobne cząstki w swojej strukturze. Kurz trafia do filtra, a nie na meble. Sam filtr HEPA nie wytwarza ozonu. Wymaga za to okresowej wymiany, a wentylator słychać, szczególnie na wyższych biegach.
- Filtr z węglem aktywnym, często montowany razem z HEPA, pomaga ograniczyć zapachy i część zanieczyszczeń gazowych, których sam filtr HEPA nie zatrzymuje.
Wiele oczyszczaczy ma wbudowaną funkcję jonizacji jako dodatek do filtrów. Dobrze, jeśli da się ją wyłączyć niezależnie od reszty urządzenia.
Jonizator a ozon
Przy wyładowaniach elektrycznych, na których opiera się jonizacja, może powstawać ozon. To gaz drażniący drogi oddechowe, dlatego urządzenie pracujące w mieszkaniu nie powinno go wytwarzać celowo ani w zauważalnej ilości. Ilość ozonu zależy od konstrukcji urządzenia, więc różnice między modelami bywają duże.
Ostrożnie podchodź do urządzeń reklamowanych jako generatory ozonu do odświeżania mieszkania. Ozonowanie wykonuje się w pustych pomieszczeniach, bez ludzi, zwierząt i roślin, a potem pomieszczenie trzeba dokładnie przewietrzyć. To nie jest sprzęt do pracy w pokoju, w którym przebywasz.
Jeśli w pobliżu pracującego jonizatora czujesz ostry, charakterystyczny zapach, wyłącz urządzenie, przewietrz pomieszczenie i sprawdź w instrukcji, co producent podaje o emisji ozonu.
Jak wybrać bezpieczne urządzenie
- Deklaracja producenta o emisji ozonu. Szukaj w instrukcji lub specyfikacji informacji, ile ozonu wytwarza urządzenie albo jakie normy w tym zakresie spełnia. Ogólny napis na pudełku, bez szczegółów, to za mało.
- Możliwość wyłączenia jonizacji. W oczyszczaczu z jonizatorem przydaje się osobny przycisk, który wyłącza tylko tę funkcję.
- Filtr HEPA. Jeśli zależy Ci na zatrzymaniu kurzu, a nie tylko na jego opadaniu, wybierz oczyszczacz z filtrem HEPA i sprawdź jego klasę w specyfikacji.
- Powierzchnia pomieszczenia. Producenci podają zalecany metraż albo wydajność oczyszczania, często jako współczynnik CADR. Urządzenie zbyt małe do pokoju będzie pracować długo i głośno, a efekt będzie słabszy.
- Hałas. Sprawdź poziom hałasu w decybelach, zwłaszcza na najniższym biegu, jeśli urządzenie ma pracować w sypialni.
- Koszt i dostępność filtrów. Przed zakupem sprawdź, ile kosztuje komplet filtrów, jak często trzeba go wymieniać i czy łatwo go kupić.
- Tryb automatyczny i pobór prądu. Czujnik jakości powietrza pozwala ograniczyć intensywną pracę urządzenia do chwil, gdy jest potrzebna.
Jak korzystać z jonizatora
Ustaw urządzenie z dala od ścian i zasłon, zgodnie z instrukcją producenta. Regularnie odkurzaj i przecieraj powierzchnie w pomieszczeniu, bo to tam trafia osadzony kurz. Czyść elektrody i płytkę zbierającą, jeśli urządzenie je ma. Pamiętaj też o wietrzeniu: wymienia powietrze w mieszkaniu, czego nie zrobi żaden jonizator ani oczyszczacz.
Czy warto kupić jonizator?
Jonizator może być tanim dodatkiem, który zmniejsza ilość unoszącego się kurzu, ale go nie zatrzymuje i nie usuwa zapachów. Jeśli głównym celem jest czystsze powietrze w domu, zwykle lepszym wyborem jest oczyszczacz z filtrem HEPA, najlepiej z możliwością wyłączenia jonizacji. W każdym przypadku wybieraj urządzenie, którego producent jasno informuje o emisji ozonu.
Urządzenia z filtrami znajdziesz w kategorii oczyszczacze powietrza, a zapasowe filtry w akcesoriach do oczyszczaczy powietrza.