Dieta Gersona

Dieta Gersona to sposób żywienia opisany w pierwszej połowie XX wieku przez lekarza Maxa Gersona jako część jego terapii. Jest roślinna, oparta na produktach ekologicznych, bez soli i prawie bez tłuszczu, z dużą ilością świeżo wyciskanych soków i codzienną zupą Hipokratesa. Poniżej opisujemy jej zasady tak, jak przedstawiają je źródła o tej metodzie, przepis na zupę, przykładowy jadłospis i to, co o diecie mówią lekarze i dietetycy. O całej terapii, jej historii i badaniach piszemy we wpisie terapia Gersona.

Na czym polega dieta Gersona

Według opisu metody dieta ma dostarczać jak najwięcej składników z warzyw i owoców, a jak najmniej soli, tłuszczu i białka zwierzęcego. Stąd surowe i duszone warzywa, owoce, ziemniaki, owies, pieczywo żytnie, codzienna zupa i wiele szklanek świeżego soku dziennie. W pełnej terapii łączy się ją z lewatywami z kawy i suplementami podawanymi przez lekarza. Sama dieta, bez tych elementów, bywa stosowana jako restrykcyjny jadłospis roślinny.

Zasady diety Gersona

• Większość jadłospisu to świeże warzywa i owoce z upraw ekologicznych, surowe, starte albo duszone bez dodatku wody.
• Bez soli i przypraw z solą.
• Prawie bez tłuszczu. Wyjątkiem jest olej lniany w niewielkiej ilości.
• Ziemniaki gotowane albo pieczone w mundurkach, nigdy smażone.
• Pełnoziarniste pieczywo żytnie bez soli i płatki owsiane.
• Codziennie zupa Hipokratesa.
• Świeże soki wyciskane na bieżąco i pite od razu.
• Gotowanie powoli, na małym ogniu, w garnkach ze stali, szkła albo emaliowanych. Gerson zalecał unikanie naczyń aluminiowych.

Co się je w diecie Gersona

• Warzywa: marchew, buraki, seler, pomidory, sałaty, cykoria, boćwina, kalafior, brokuł, kapusta, por, cebula, czosnek, papryka.
• Owoce: jabłka, pomarańcze, grejpfruty, gruszki, winogrona, śliwki, morele, banany.
• Węglowodany: ziemniaki, płatki owsiane, pieczywo żytnie bez soli.
• Do picia: świeże soki i napary ziołowe, na przykład z rumianku i mięty.

Czego unika się w diecie Gersona

Soli, alkoholu, kawy i herbaty do picia, żywności przetworzonej, konserwowanej i mrożonej, mięsa, wędlin i ryb, mleka i serów w pierwszym okresie, olejów poza lnianym, orzechów, ostrych przypraw, grzybów, ogórków, jagód i ananasów. Lista produktów niezalecanych jest w tej metodzie długa i to jedna z przyczyn, dla których dieta jest trudna do stosowania na co dzień.

Soki w diecie Gersona

Soki są w tej metodzie najważniejszym elementem. W pełnej terapii opisuje się nawet kilkanaście szklanek dziennie, wyciskanych na bieżąco i pitych zaraz po przygotowaniu. Najczęściej wymienia się trzy rodzaje:

• Sok marchwiowo jabłkowy, mniej więcej pół na pół.
• Sok zielony z liści: sałaty, cykorii, boćwiny, rzeżuchy, kapusty czerwonej, z dodatkiem zielonej papryki i jabłka.
• Sok pomarańczowy.

W opisach metody zaleca się wyciskarki, które miażdżą i prasują warzywa. W domu najbliżej tej zasady są wyciskarki wolnoobrotowe: marchew, jabłka i pomarańcze wyciśnie każda wyciskarka Hurom, a sok z liści najlepiej robią wyciskarki dwuślimakowe, które wyciskają też trawę pszeniczną (wyciskarki do trawy pszenicznej).

Zupa Hipokratesa: przepis

Zupa Hipokratesa to warzywna zupa bez soli, która w diecie Gersona jest jedzona codziennie.

• 1 seler korzeniowy z kawałkiem łodygi,
• 2 małe pory,
• 1 pietruszka z natką,
• 1 kg pomidorów,
• 0,5 kg ziemniaków,
• 5 ząbków czosnku albo więcej, do smaku,
• według uznania cebula.

Warzyw nie obieraj, tylko dokładnie wyszoruj szczoteczką. Pokrój na średnie kawałki, włóż do garnka z niewielką ilością wody i gotuj pod przykryciem na bardzo małym ogniu przez 2 do 3 godzin. Ugotowane warzywa przetrzyj przez sito, żeby powstała gładka zupa krem, albo jedz w kawałkach. Zupę przechowuj w lodówce do 2 dni. Do długiego gotowania na małym ogniu dobrze sprawdza się garnek z grubym dnem, na przykład z kategorii garnki do zup.

Przykładowy jadłospis

• Śniadanie: owsianka na wodzie z owocami, sok pomarańczowy.
• W ciągu dnia: świeże soki, owoce.
• Obiad: sałatka z surowych warzyw, zupa Hipokratesa, ziemniak pieczony w mundurku, duszone warzywa.
• Kolacja: podobna do obiadu: sałatka, zupa, ziemniak albo pieczywo żytnie bez soli, warzywa.

Dieta Gersona a dieta dr Dąbrowskiej

Obie diety są roślinne i opierają się na warzywach, ale różnią się celem i czasem trwania. Dieta warzywno owocowa dr Ewy Dąbrowskiej to kilkutygodniowy post z niskoskrobiowych warzyw i niewielkiej ilości owoców, bez zbóż i ziemniaków, z bardzo małą liczbą kalorii. Dieta Gersona trwa w terapii wiele miesięcy, dopuszcza ziemniaki, owies i pieczywo żytnie, ale wyklucza sól i stawia na duże ilości soków. Obie są restrykcyjne i wymagają konsultacji z lekarzem. Więcej o diecie dr Dąbrowskiej przeczytasz w książkach z kategorii książki o dietach i przepisach.

Co mówią lekarze i dietetycy

Dużo warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych oraz mało soli i żywności przetworzonej to zalecenia zgodne z zasadami zdrowego żywienia. W pełnej wersji dieta Gersona jest jednak bardzo restrykcyjna: ma mało białka, wyklucza wiele produktów i wymaga picia dużej ilości soków. Może prowadzić do niedoborów, na przykład białka i witaminy B12, a w połączeniu z lewatywami do zaburzeń elektrolitowych. Przy chorobach nerek, serca, cukrzycy i u osób osłabionych chorobą może zaszkodzić. Nie ma dowodów, że leczy choroby. Przed przejściem na nią porozmawiaj z lekarzem albo dietetykiem.

Co można wziąć z tej diety na co dzień

Bez całej terapii warto przejąć z niej to, co zgadza się z zaleceniami dietetyków: więcej warzyw na talerzu, mniej soli i żywności przetworzonej, zupy warzywne i świeży sok warzywny jako dodatek do posiłków, a nie zamiennik jedzenia.

Pytania i odpowiedzi

Ile gotować zupę Hipokratesa?

Na bardzo małym ogniu przez 2 do 3 godzin, aż warzywa będą bardzo miękkie.

Czy do zupy Hipokratesa dodaje się sól?

W diecie Gersona nie. Jeśli gotujesz ją poza dietą, możesz doprawić ją do smaku.

Jak długo trwa dieta Gersona?

W terapii Gersona dietę stosuje się przez wiele miesięcy. Tak długa, restrykcyjna dieta wymaga kontroli lekarza.

Czy dieta Gersona odchudza?

Ma mało tłuszczu i kalorii, więc zwykle prowadzi do spadku masy ciała, ale nie jest dietą odchudzającą i nie powinno się jej tak stosować.

Czy w diecie Gersona można pić kawę?

Nie. Kawa w tej metodzie służy wyłącznie do lewatyw, o których piszemy we wpisie lewatywa z kawy.

Wpis ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady lekarza ani dietetyka.